دکتر پروین متوسلین بورد تخصصی پوست نظام پزشکی : 38868
نگاهی دوباره به آکنه:
آکنه نوعی بیماری چند فاکتوری التهابی فولیکو لهای مو و غدد سباسه )چربی( مربوط به آن است. این بیماری وابسته به تغییرات هورمونی دوره بلوغ است و اکثراً برای اولین بار بین 12 تا 14 سالگی بروز م یکند. در دختران آکنه زودتر از پسرها ظاهر می شود. ممکن است آکنه بین 15 تا 19 سالگی خیلی شدید شود و به دنبال آن بهبود تدریجی یا محو ضایعات تا سن 20 سالگی بطول انجامد. در تعداد کمی از افراد ممکن است آکنه تا 40 سالگی باقی بماند. معمولاً در صورت عدم درمان مناسب به کاهش اعتماد بنفس و دوری از جمع منجر می شود.
قصه آکنه:
آکنه شامل ضایعات التهابی و غیرالتهابی می باشد. ضایعات غیرالتهابی عبارتند از کومدون های باز )سرسیاه( وکومدون های بسته )سرسفید( و انواع التهابی آن شامل پاپول، پوستول، ندول و کیست می باشند. هر فولیکول مو دارای یک یا چند غده سبابه است که ماده سبوم را تولید م یکنند. سبوم در درون مجرای فولیکول تخلیه می شود و از آنجا به سطح پوست راه می یابد. غدد سباسه در تمام بدن به جز کف دست و پا پراکنده اند. تعداد آنها در صورت، قسمت فوقانی سینه و پشت بیشتر است و در واقع این مناطق برای ایجاد آکنه مستعدترند. افزایش تعداد سلول ها در فولیکول مو که باعث افزایش مواد شاخی در فولیکول م یشود و افزایش در تولید سبوم، دو علت اصلی بروز کومدون های بسته و باز می باشند.
چند تا عامل موثر در آکنه:
غذا در اکثر موارد، تأثیری بر آکنه ندارد ولی اگر رابطه بین خوراکی بخصوص و آکنه وجود داشته باشد، بهتر است در مصرف آن فرآورده غذایی دقت شود. شستن و تمیز کردن پوست به تنهایی نمی تواند مشکل آکنه را حل کند بعلت آنکه آکنه فرآیندی است که از سطح پوست منشأ نم یگیرد بلکه قسم تهای عمیق تر پوست شامل غدد سباسه و فضای درونی فولیکول ها در ایجاد آن دخیل هستند. با این حال شستن پوست می تواند اثرات مثبتی را به خاطر برداشتن سبوم، عرق، سلول های مرده و باکتری ها از سطح پوست اعمال نماید. از سویی دیگر پاک کردن می تواند با گسترش التهاب سبب بدترشدن اوضاع نیز شود و بهتر است جای صابون های خش ککننده از صابون های نسبتاً ملایم استفاده کرد.
آفتاب
در اکثر موارد سبب بهبودی خفیف آکنه م یشود ولی در تعداد اندکی از بیماران سبب تشدید آکنه م یگردد. بهبود ضایعات به علت تأثیر بخصوص اشعه ماورای بنفش خورشید است که خاصیت ضد التهابی دارد. همچنین برنزه شدن تا حدودی ضایعات آکنه ای را کم م یکند. با این حال اشعه خورشید می تواند کراتین و سبوم را افزایش داده و از این طریق سبب تشدید آکنه گردد. تماس با آفتاب باید تدریجی و ملایم باشد. اگر بعد از تماس با آفتاب، ضایعات آکنه ای تشدید شود باید از آفتاب اجتناب گردد. شستشوی آهسته پوست بعد از تماس با آفتاب توصیه می گردد. باید از یک ضد آفتاب مناسب غیر روغنی استفاده شود. در صورت وجود ضایعات التهابی فعال باید از خورشید اجتناب کرد، زیرا ممکن است اسکار پس از بهبود، به علت تماس با خورشید تیره تر شود.
حکایت تکراری درمان:
درمانهای موضعی آکنه سبب ضدعفونی شد ن و خشکی و پوسته ریزی پوست به درجات مختلف می شوند. ترکیبات لایه بردار آلفاهیدروکسی اسید، رتینوئیک اسید، آداپالن، آنتی بیوتیک های موضعی، بنزوئیل پراکسید و نیز آزالائیک اسید در این گروه قرار م یگیرند.
درمانهای جراحی شامل تخلیه کومدون ها، میکرودرم ابریژن )پیلینگ فیزیکی( و پیلینگ شیمیایی می باشد.
درمانهای خوراکی با استفاده از آنت یبیوتیک ها، فرآورده های هورمونی )مانند ترکیبات حاوی استروژن و یا داروهای ضدآندروژنی( و ایزوترتینوئین )بخصوص در درمان آکنه های مقاوم به درمان( صورت م یپذیرد.
درمان با لیزر که اخیراً مورد استقبال جامعه علمی و مردم قرار گرفته است نیز از رو شهای دیگر درمان است.
یک خبر خوش:
یکی از مشکلات عمده آکنه، اسکار )جوشگاه( آکنه می باشد که با رو شهایی مثل درم ابریژن، پیلین گهای عمقی و لیزر تا حد قابل توجهی بهبود می یابد. امروزه رایج ترین درمان اسکار آکنه، لیزرهایresurfacing است که انواع فرکشنال آن به علت عوارض کمتر، کاربرد بیشتری دارند.