|
There are no translations available.
پیرشدن پوست نتیجه تغییراتی در لایه بیرونی و میانی پوست، سلولهای رنگدانهای، فولیکولهای مو، غدد چربی، عروق و اعضای حسی است. تعدادی از این تغییرات در اعضای مربوطه به طور ذاتی ظاهر میشوند. تعدادی وابسته به وضعیت هورمونی و دیگر مکانیسمهای سیستمیک هستند. تعدادی دیگر در اثر عوامل محیطی و خارجی نظیر آب و هوا، نور آفتاب و اشعه خورشید ایجاد میشوند. تغییرات دسته اول غیرقابل اجتناب هستند، تغییرات دسته دوم را ممکن است تغییر داد و تغییرات دسته سوم تا اندازهای قابل پیشگیری هستند. بطور کلی همه پوستها در اثر پیرشدن خاصیت ارتجاعیشان را از دست میدهند. مثلاً اگر پوست روی دست زن یا مرد جوانی را با دو انگشت بگیریم و به طرف بالا بکشیم، بعد از رهاکردن، به سرعت به حالت عادی خود برمیگردد، ولی اگر همین عمل را روی دست فردی 58 ساله انجام دهیم پنج تا پانزده ثانیه چروک در محل کشش باقی میماند. با افزایش سن، شاهد نازکی لایهی روپوست، تولید ناکافی سلولهای جدید توسط لایهی بازال، تحلیل لایهی میانی پوست و کاهش چربیهای موجود در زیرپوست خواهیم بود. که در مجموع سبب شلی پوست در افراد مسن میشود. در ضمن غدد چربی و عرق نیز در هنگام پیری تغییراتی پیدا میکنند که باعث خشکی پوست در افراد مسن میشود. یکی از عوامل مؤثر در پیر شدن پوست وراثت است. مصرف سیگار تشکیل چروک را تسریع مینماید. از مهمترین و عمدهترین عوامل مؤثر در ایجاد چروک خشکی و بیآبی پوست است. اگر مقدار رطوبت پوست از حد معینی کمتر شود لایه شاخی پوست، خشک، نازک و پوستهپوسته میشود و ترکهایی در آن ایجاد میشود. بر روی لایه بیرونی پوست لایه سدکنندهای وجود دارد که از تبخیر سریع آب پوست جلوگیری و رطوبت پوست را حفظ میکند. در صورت عدم وجود این لایه، رطوبت پوست خیلی سریع از بین میرود. آب مورد نیاز به مواد هیدورفیل در لایه شاخی متصل شده و رطوبت مورد نیاز را حفظ مینماید. این مواد محلول در آب هستند و با شستشو و تعریق از روی پوست برداشته میشوند. در پوست نرمال این ترکیبات به وسیله یک لایه نازک چربی غیرقابلحل در آب محافظت می شوند. سبوم که نتیجهی ترشحات چربی غدد سبابه است به صورت ترکیب با عرق بدن، پوششی روی سطح پوست تشکیل میدهد که باعث کاهش تبخیر آب میشود. کرمها، لوسیونها، مرطوبکنندهها بر روی پوستهای خشک جهت کمک به عمل سبوم استفاده میشوند. غدد چربی در پوست پیشانی، اطراف بینی، دهان و بالای استخوان گونه بیشتر از مناطق دیگر وجود دارند. تعداد و فعالیت این غدد تحت تأثیر توارث و ترشحات هورمونی است. تولید چربی در جوانان بیشتر است. اختلافات فردی زیادی در تولید سبوم وجود دارد و این اختلاف انواع پوستهای چرب، نرمال و خشک را ایجاد میکنند. عوامل هورمونی و محیطی نیز در خشکی لایه شاخی نقش مهمی دارند. بهترین راه برای بهبود خشکی و ترکخوردگی پوست دست و صورت، هیدراتهکردن مجدد آن است. رطوبت فقط با رطوبت جایگزین میشود نه با چربی، زیرا چربیها اثری در تبدیل کراتین سفت و خشک به حالت نرم و لطیف ندارند از دیگر علل ایجاد چروک در پوست، رژیمهای غذایی فاقد مواد اساسی بمدت طولانی، زیادهروی در مصرف الکل و دخانیات، فشارهای عصبی، دیر خوابیدن میباشد.
با توجه به عوامل مؤثر در ایجاد چروک درمانهای ضدچروک باید دارای اهداف ذیل باشند:
1. تحریک غدد چربی و استفاده از چربیهای جایگزین بر روی پوست. 2. حفظ آب و رطوبت پوست و بازگرداندن رطوبت از دسترفته به آن. 3. مبارزه با انقباضات ناموزون چهره. 4. تحریک لایه بازال اپیدرم. 5. تولید دوبارهی کلاژن و الاستین از دسترفته.
چین و چروک پوست صورت به سه دسته عمده تقسیم میشود:
1- چین و چروکهای ظریف: این گروه از چروکها، معمولاً از سنین میانسالی بر روی صورت شروع به ظاهرشدن میکند و بتدریج گسترش مییابد. این خطوط در زمان استراحت صورت آشکار است و با گذشت زمان بتدریج عمیقتر میشود. چروکهای ظریف در سفیدپوستان و افراد با ضخامت پوست کمتر، زودتر ظاهر میشوند. در این چروکها از درمانها و روشهای موثر بر ناحیهی روپوست و میانپوست استفاده میشود که شامل پیلینگهای شیمیایی و طبیعی، فیزیکی مثل میکرودرم ابریژن، لیزرهایی نظیر لیزر اربیوم، CO2 می باشد.
2- چین و چروکهای متوسط: این دسته از خطوط پوست، در زمان استراحت صورت، کمتر مشاهده میشوند و هنگام انقباض پوست بهتر دیده میشوند. این گروه از چین و چروکها معمولاً در سنین میانسالی ظاهر میشوند و در مواقعی که فرد میخندد، اخم میکند و عضلات صورت را به حرکت در میآورد نمایان میشوند. خطوط اطراف چشم در هنگام خندیدن بهترین مثال این دسته از چروکها هستند. خطوط موازی پوست پیشانی (هنگام بالابردن ابروها)، چروک بین دو ابرو (هنگام اخم کردن) و همچنین چروک اطراف لب و دهان، از دیگر نمونههای این گروه میباشند. جهت و شدت این چروکها معمولاً تابع قدرت عضلات زیرین پوست بوده و جهت آنها عمود بر مسیر عضلات فوق میباشند. با توجه به تأثیر عضلات صورت در ایجاد و پیشرفت این دسته از چین و چروکها، پیشگیری از انقباض عضلات در جلوگیری از پیشرفت این چروکها بسیار مهم است. تزریق داروهایی نظیر بوتاکس در عضلات صورت از ایجاد و پیشرفت این دسته از خطوط صورت جلوگیری بعمل میآورد.
3- چین و چروکهای عمیق پوست: این دسته از چروکها از سنین میانسالی به بعد آغاز و بتدریج پیشرفت میکنند و سبب ایجاد ظاهری پیر و خسته در چهره میشود و در حال استراحت و در هنگام حرکت عضلات صورت کاملاً مشخص و هویدا میباشند. با انقباض عضلات صورت، طول و عمق این چروکها بیشتر میشود. جهت این چروکها، نظیر چین و چروکهای متوسط، عمود بر جهت عضلات صورت میباشد. با پیشرفت سن، بعلت تشدید ضعف عضلات نگهدارنده صورت و تحلیل فیبرهای کلاژن و الاستین و چربیهای زیرجلدی، فرورفتگیها و برجستگیهایی ناموزون در صورت ظاهرشده که سبب بروز چهرهای بیمارگونه و پیر در این افراد میشود. تمامی این پدیدهها اگرچه بطور طبیعی در همه انسانها اتفاق میافتد، پیشگیری از بروز زودهنگام آن در میانسالی و اصلاح آن قبل از ایجاد پیری زودرس، بسیار مهم است. چین بینی- لب که بصورت فرورفتگی عمیق از اطراف پرههای بینی بسمت خارج و پایین در اطراف دهان ایجاد میشود، نمونه خوبی از چین های عمیق صورت است. در این مرحله دیگر اقداماتی نظیر پیلینگ شیمیایی، لیزر، درمابریژن و یا تزریق بوتاکس خیلی موثر نمیباشد و از اقداماتی نظیر لیفتینگ پیشانی، لیفتینگ صورت، لیفتینگ گردن استفاده میشود. در این روشها با اصلاح عضلات کوتاهشده و بالاکشیدن عضلات شل و آویزان زیرجلدی و ثابتکردن آنها در قسمت فوقانی خارجی صورت و کشیدن پوست روی آن، چین و چروکهای عمیق، بهبود و اصلاح میگردد. از روشهای موقت اصلاح چین و چروکهای عمیق، استفاده از پرکنندههای طبیعی و مصنوعی میباشد. اقدامات و موارد مؤثر در جلوگیری از تشکیل چروک همانگونه که گفته شد ایجاد چروک در پوست علل متعددی همچون عوامل ارثی، فشارهای عصبی، تغییر دادن حالت صورت به طور نامناسب، خشکی پوست و قرار گرفتن در معرض اشعه آفتاب دارد. خشکی پوست و اشعه آفتاب بیشترین و عمدهترین نقش را در ایجاد چروک دارند، که براحتی توسط فرآوردههای مرطوبکننده و مصرف ضدآفتابها، تاثیر این عوامل کاهش مییابد. پس از ایجاد چروک، درمان قطعی آن بسیار مشکل و درمواردی غیرممکن میباشد بنابراین پیشگیری از آن اهمیت بسزایی خواهدداشت. افرادی که برای مدت طولانی در مجاورت نور آفتاب و درنتیجه در معرض تابش مقدار قابل توجهی از اشعهی ماورای بنفش و مادون قرمز قرار میگیرند، پیری زودرس در آنها محتملتر خواهدبود. بطورکلی مصرف کرمهای ضدآفتاب، سریعترین شیوهی حفاظت از پوست و سلامتی آن است. ملانین موجود در پوست، در صورتی که از وسایل محافظ استفاده نشود، پوست را برای مدت کوتاهی در برابر سوختن مصون نگهمیدارد. این مدت از دهدقیقه برای پوست روشن تا ساعتهای متمادی برای پوست تیره متفاوت است.
1. افرادی که دارای گیسوان خرمایی، پوست ککمکی و چشمان کمرنگ هستند به سرعت در برابر آفتاب میسوزند و هرگز برنزه نمیشوند. زمان محافظت طبیعی پوست این افراد فقط ده دقیقه است.
2. صاحبان پوست روشن و چشمان آبی نیز به سهولت در آفتاب میسوزند و چندان برنزه نمیشوند. مدت زمان محافظت طبیعی پوست این افراد ده تا پانزده دقیقه است.
3. اشخاصی که گیسوان و چشمان تیره و پوستی روشن دارند در آفتاب تند میسوزند و بتدریج برنزه میشوند. مدت زمان محافظت طبیعی پوست این افراد بیست دقیقه است.
4. افرادی که پوست سبزه و چشمان تیره دارند چندان نمیسوزند و همواره برنزه میشوند اما کماکان به محافظت نیاز دارند. مدت زمان محافظت طبیعی کسانی که این نوع پوست را دارند بین بیست تا سی دقیقه است.
5. افرادی که دارای پوست سبزهی تیره هستند بندرت میسوزند و معمولاً بخوبی برنزه میشوند. مدت زمان محافظت طبیعی این نوع پوست ساعتها طول میکشد.
6. افرادی که دارای پوست سیاه هستند بندرت میسوزند و پوست آنها ملانین فراوانی دارد. مدت زمان حفاظت طبیعی پوست سیاه ساعتهای متمادی طول میکشد.
به هنگام قرارگرفتن در آفتاب نه تنها باید مدت زمان حفاظت طبیعی پوست خود را در نظر بگیریم، بلکه باید به عواملی از قبیل وقت، دما، محیط پیرامون، عرضجغرافیایی، ارتفاع از سطح دریا و ... توجه داشت. پرتو فرابنفش آفتاب از ساعت 11 تا 15 به بیشترین مقدار خود میرسد. پرتو مادون قرمز آفتاب که موجب بالا رفتن دما میشود معیار مناسبی برای ارزیابی آسیبرسانی پرتو فرابنفش نیست و باید توجه داشت که هنگام وزیدن باد و خنکی هوا اثرات سوء پرتو فرابنفش کاهش نمییابد. دریا، ساحلهای شنی، ساختمانهای سفید، کوهها و برف نیز نور را منعکس میسازند و تأثیر سوء پرتو فرابنفش را تشدید میکنند. خورشید در مناطق استوایی به طور قائم میتابد و این امر مقدار بیشتری از پرتو فرابنفش را به پوست میرساند. در مناطق کوهستانی، به دلیل کمتر شدن فاصله با خورشید و رقیقتر شدن جو، خطر آفتابسوختگی بیشتر میشود. حفاظت همه جانبه پوست مستلزم استفاده از فرآوردههای ضدآفتاب محافظ در برابر پرتوهای فرابنفش Bو A میباشد. مراقبت از پوست مستلزم رژیم غذایی خوب، آب زیاد، هوای تازه، خواب کافی و دوری از ناراحتیهای عصبی میباشد. استفاده از مواد چربی زیاد و مواد قندی فراوان و نوشیدن مواد محرک مانند قهوه و چای پررنگ برای پوست مضر است. سیگارکشیدن و نوشیدن مشروبات الکلی هم به پوست صدمه میزند. از کم و زیاد کردن وزن به طور مرتب باید پرهیز کرد زیرا این عمل نیز مانند آفتاب، سبب چروکیدگی پوست میشود.
|